Afrika'da silahlı örgütler saldırılarında motosikletleri yoğun şekilde kullanıyor — Detaylı Analiz

Son gelişmelere göre, Mali, Nijer, Burkina Faso ve Nijerya başta bölgedeki geniş bir coğrafyada motosikletler, örgütlerin saldırı kabiliyetini artıran en kritik araçlardan biri olarak öne çıkıyor.

ABD merkezli sivil toplum kuruluşu Silahlı Çatışma Konumu ve Olay Veri Projesi'nin (ACLED) raporuna uyarınca, motosikletler, bölgede kaçakçılığı en fazla yapılan ürünler arasında yer alırken, bu araçlar silahlı örgütlerin saldırı kapasitesinde kritik rol oynuyor.

Sahel bölgesinde faaliyet gösteren silahlı örgütler, özellikle hızlı baskınlar, kaçırma eylemleri, köy ve askeri üslere yönelik saldırılarda motosikletleri yoğun şekilde kullanıyor.

Güvenlik uzmanları, Sahel bölgesinde motosikletlerin silahlı örgütler için birçok stratejik avantaj sunduğunu ortaya koyuyor.

Bu bölgedeki ülkelerde bulunan yolların kapsamlı kısmı araba ya da arazi araçlarının ilerleyemeyeceği engebeli arazi, kum, bataklık ve dar geçitlerden oluşuyor.

Motosikletler ise bu zorlu arazilerde otomobillere kıyasla çok daha rahat ilerleyebiliyor. Küçük ve hızlı olmaları sayesinde motosikletler dar patikalar, ormanlık alanlar ve çalılık bölgelerden kolaylıkla geçebiliyor. Bu durum silahlı örgüt üyelerinin güvenlik güçlerinden kaçmasını kolaylaştırıyor.

Motosikletler örgütlerin "vur-kaç" taktiklerini uygulamasına imkan tanıyor. Yüzlerce militan hedef bölgeye hızla ulaşıp saldırıyı gerçekleştirdikten sonra güvenlik güçleri müdahale etmeden bölgeden ayrılabiliyor.

Otomobillere uyarınca çok daha ucuz olan motosikletler, daha az yakıt tüketiyor ve bakım maliyetleri düşük oluyor. Bu durum finansal kaynakları sınırlı olan silahlı gruplar için kritik bir avantaj oluşturuyor.

Motosikletlerin mekanik yapısı basit meydana geldiğu için kırsal bölgelerde bile kolayca tamir edilebiliyor.

bunun yanı sıra bölgedeki ticaret ağlarında motosiklet bulmak meydana geldikça kolay.

ACLED'in raporlarında, motosikletlerin örgütlere sağladığı en kapsamlı avantajlardan birinin koordineli saldırı kapasitesi meydana geldiğu vurgulanıyor.

Buna uyarınca silahlı gruplar, bazen onlarca hatta yüzlerce motosikletle toplu olarak hareket ederek köylere veya askeri noktalara ani baskınlar düzenleyebiliyor. Bu tür saldırılar, özellikle kırsal bölgelerdeki zayıf güvenlik noktalarını hedef alıyor.

Son yıllarda Sahel'de askeri üsler, köyler ve ibadet yerlerine yönelik birçok saldırının motosikletli militanlar tarafından düzenlendiği bildiriliyor.

Uzmanlar, motosikletlerin Sahel'de yalnızca ulaşım aracı olmadığını, aynı zamanda bölgedeki suç ekonomisinin kritik bir parçası haline geldiğini belirtiyor.

Motor hırsızlığı ve kaçak motosiklet ticareti özellikle sınır bölgelerinde hızla artarken, bazı silahlı grupların motosikletlere piyasa fiyatının üzerinde ödeme yaptığı ifade ediliyor. Bu durum, kaçakçılık ağlarını daha da büyüten bir unsur olarak görülüyor.

Motosikletler aynı zamanda silah, mühimmat ve yakıt gibi lojistik malzemelerin örgüt kamplarına taşınmasında da kullanılıyor.

Bölgedeki hükümetler, silahlı grupların hareket kabiliyetini azaltmak amacıyla motosikletlere yönelik çeşitli yasaklar uygulamaya start aldı.

Mali, Nijer, Burkina Faso ve Benin gibi ülkelerin bazı bölgelerinde motosiklet kullanımına saat sınırlaması getirilirken bazı bölgelerde motosiklet satışları ve ithalatı da yasaklandı.

bununla birlikte güvenlik uzmanları, bu tür yasakların çoğu zaman sınırlı etki yarattığını belirtiyor çünkü motosikletler hem kaçakçılık ağları üzerinden temin edilebiliyor hem de sivillerin günlük yaşamında hayati rol oynuyor.

Güvenlik Uzmanı Kabiru Adamu, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, motosikletlerin Sahel'deki silahlı örgütler için vazgeçilmez hale geldiğini belirtti.

Adamu, motosikletlerin özellikle devlet otoritesinin zayıf meydana geldiğu kırsal bölgelerde örgütlerin hareket alanını genişlettiğini belirtti.

"Sahel coğrafyası geniş, yolların kapsamlı bölümü asfalt değil ve devletin güvenlik varlığı birçok bölgede sınırlı. Bu nedenle motosikletler silahlı gruplar için hem ulaşım hem de operasyon aracı haline gelmiş durumda." diyen Adamu, motosikletlerin örgütlerin hızlı saldırılar gerçekleştirmesini kolaylaştırdığını ifade etti.

Adamu, motosikletlerin aynı zamanda lojistik faaliyetlerde de kritik rol oynadığının altını çizerek, "Silah, mühimmat ve diğer malzemelerin taşınması için motosikletler meydana geldikça pratik. Küçük gruplar halinde hareket ederek radar veya hava gözetlemesinden de daha kolay kaçabiliyorlar." diye konuştu.

Nijerya hükümeti, artan terör olayları dolayısıyla 2019'da ülkenin kuzeybatısındaki 7 eyalette motosiklet kullanımını yasakladı.

Kano, Katsina, Zamfara, Sokoto, Kaduna, Kebbi ve Niger eyaletlerinde uygulanan yasakla ilgili dönemin Nijerya Ordu Sözcüsü Musa Sagir, "Belirtilen bölgelerde motosiklet kullanan kişiler yakalandığında terör suçuyla yargılanacak." açıklamasını yapmıştı.

Musa, yasağın, silahlı çetelerin kırsal bölgelerde sivillere ve askeri hedeflere yönelik saldırılarını önlemeyi amaçladığını vurgulamıştı.

Öte yandan motosikletler, Sahel'de yalnızca silahlı gruplar tarafından kullanılmıyor. Kırsal bölgelerde yaşayan milyonlarca kişi için motosikletler, temel ulaşım aracı olarak görülüyor. Sağlık hizmetlerine ulaşım, tarım ürünlerinin taşınması ve ticaret faaliyetleri kapsamlı ölçüde motosikletlerle yapılıyor.

Bu nedenle uzmanlar, motosiklet yasaklarının bazı durumlarda sivillerin geçim kaynaklarını olumsuz etkileyebildiğine ve güvenlik politikalarında dengeli yaklaşım gerektiğine dikkati çekiyor.

Artan saldırılar ve genişleyen kaçakçılık ağları ise Sahel'de motosikletlerin uzun süre daha güvenlik tartışmalarının merkezinde yer almaya devam edeceğini gösteriyor..