2026 Nobel Tıp Ödülü Optogenetik Çalışmalara Verildi

2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, beyin aktivitelerinin ışıkla kontrol edilmesi üzerine çalışmalara katkı sağlayan üç bilim insanına verildi. Ödül, 2023 yılında Karolinska Enstitüsü tarafından Stockholm'de açıklandı.

Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel, "ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri" nedeniyle ödül aldı. Optogenetik, ışığa duyarlı proteinler kullanarak sinir hücrelerinin incelenmesini ve bu hücrelerin faaliyetlerinin deneysel olarak kontrol edilmesini sağlıyor.

Hegemann ve Nagel, 2002-2003 yıllarında kanalrodopsin adı verilen ışığa duyarlı proteinlerin işleyişi üzerine çalışmalar yayınladı. Deisseroth, bu molekülleri canlı hayvanlardaki sinir hücrelerini kontrol etmek için kullanarak optogenetik yöntemini geliştirdi. Optogenetik, şu anda araştırma aracı olarak kullanılmakta ve sinir sinyallerinin kaydedilmesi, hedefe yönelik uyarım gibi yeni nöroteknolojilere temel oluşturmaktadır.