Amerika Birleşik Devletleri, Ruanda'nın askeri güçlerine ve dört üst düzey yetkilisine, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki M23 isyancı grubuna "doğrudan operasyonel destek" sağladıkları gerekçesiyle yaptırım uyguladı. M23, Doğu Kongo'da geniş topraklar ele geçirmiş durumda.
Ruanda, uzun zamandır Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DRC), Birleşmiş Milletler ve Batılı güçlerin M23'ü desteklediği yönündeki iddialarını reddetmektedir. M23 ve bağlantılı olan Kongo Nehri İttifakı (AFC), geçtiğimiz yıl mineral açısından zengin Doğu Kongo'da önemli şehirleri, özellikle Kuzey ve Güney Kivu eyaletlerinin başkentlerini ele geçirmiştir.
ABD'nin Yaptırımları ve Gerekçeleri
ABD Hazine Bakanlığı, M23'ün elde ettiği kazanımların Ruanda'nın desteği olmadan mümkün olamayacağını belirtti. Ayrıca, ABD Dışişleri Bakanlığı, M23'ün geçtiğimiz yılın sonlarına doğru bile toprak kazanmaya devam ettiğini ve bunun ABD tarafından arabuluculuk yapılan bir anlaşmayı ihlal ettiğini vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump, Aralık ayında Ruanda ve DRC liderlerini bir araya getirerek bir barış anlaşması imzalatmayı başarmıştı. Ancak, anlaşmanın hemen ardından M23, kritik bir Kongo şehri olan Uvira'yı ele geçirdi.
Yaptırımlar kapsamında, Ruanda Savunma Kuvvetleri (RDF) Genelkurmay Başkanı Vincent Nyakarundi, Korgeneral Ruki Karusisi, Savunma Şefi Mubarakh Muganga ve Özel Operasyonlar Komutanı Stanislas Gashugi gibi isimler yer alıyor. Bu isimler, M23'ün elde ettiği başarılarda kritik öneme sahip olarak tanımlandı.
Ruanda ve DRC'nin Tepkileri
Ruanda hükümeti sözcüsü Yolande Makolo, yaptırımların Ruanda'yı haksız yere hedef aldığını ve Doğu Kongo'daki çatışmanın gerçeklerini çarpıttığını ifade etti. DRC'yi, barış anlaşmasını ihlal etmekle suçlayarak, "ayırt etmeksizin" drone saldırıları ve kara saldırıları düzenlemekle itham etti.
Ruanda, DRC ile birlikte ABD'nin arabuluculuğunda güçlerinin çekilmesi konusunda tam bir taahhüt içerisinde olduğunu belirtirken, DRC'nin milislere destek vermeyi sonlandırma gibi taahhütlerini yerine getirmediğini iddia etti. DRC hükümeti ise yaptırımları memnuniyetle karşıladı ve bunları ülkenin toprak bütünlüğü ve egemenliğine saygı gösterilmesi açısından güçlü bir sinyal olarak nitelendirdi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırımların, Washington Anlaşmaları'nın taraflarının taahhütlerini yerine getirmesi için tüm araçların kullanılacağını belirtti.
Olası Gelişmeler ve Etkileri
Doğu Kongo'da çatışmalar, Kigali ve Kinshasa arasında imzalanan anlaşmaya rağmen birkaç cephede devam etmektedir. M23, ABD baskısıyla Uvira'dan çekilse de, Goma ve Bukavu gibi diğer kritik Kongo şehirlerini elinde tutmaya devam etmektedir. ABD Hazine Bakanlığı, M23'ün Burundi sınırındaki varlığının çatışmayı daha geniş bir bölgesel savaşa dönüştürme riski taşıdığını ifade etti.
M23, Doğu Kongo'da kontrol için mücadele eden yaklaşık 100 silahlı gruptan en öne çıkanıdır ve bu çatışma, Birleşmiş Milletler mülteci ajansına göre, 7 milyondan fazla insanın yerinden edilmesine neden olan dünyanın en önemli insani krizlerinden birini oluşturmuştur. M23, 2013 yılından bu yana ABD yaptırımları altındadır.
